Wist je dat bijna de helft van de mensen die uit de gevangenis vrijkomt terugvalt? Dat percentage (47%) blijft al decennia vrijwel gelijk. Tegelijk blijkt uit cijfers dat vakgericht opleiden verschil maakt: wie tijdens detentie een vak leert, vergroot zijn kans op werk aanzienlijk. Jemuel Lampe besloot daar iets mee te doen. Met werk als fundament en koffie en koekjes als middel, bouwde hij de initiatieven YNG Beans en Bajes Koekie.
De insteek van Jemuel is helder: “Producten verkopen is bijzaak, het gaat mij om het bieden van structuur, ritme en perspectief aan deze mensen. Dat iemand weer mee kan doen.” Zijn gedrevenheid is geen toeval. “Ik heb zelf meerdere detenties achter de rug. Dan weet je hoe moeilijk het is om er echt uit te komen. Ik raakte ooit geïnspireerd door een Engels initiatief waarin gedetineerden samen een bakkerij runden. Ik zag mensen met dezelfde achtergrond als ik. En ik vroeg me af: hoe maak je verandering blijvend? Ik begon met het begeleiden van ex‑gedetineerden naar betaald werk. Als je iemand verantwoordelijk maakt voor echt werk, gebeurt er iets. Mensen gaan weer voelen dat ze iets bijdragen.”
Werken binnen de muren
YNG Beans en Bajes Koekie zijn twee van zijn huidige initiatieven. Bij YNG Beans branden, malen en verpakken jongeren koffie in Jeugdinrichting Teylingereind. Zij worden daarbij begeleid door Kirsten Jonker, docent binnen YNG Beans. Bajes Koekie richt zich op volwassenen in Justitieel Complex Zaanstad. “Het zijn echte werkplekken, met echte producten, geen bezigheidstherapie.” De productie blijft volledig binnen de muren. Alles wat daarbuiten gebeurt, zoals positionering, afname en mogelijke doorstroom naar werk, vraagt samenwerking met partijen buiten de inrichting. Dit is het expertiseterrein van Jemuel. “Ik zorg voor een goede overstap naar buiten. Re‑integratie is maatwerk. Je moet de taal van de doelgroep spreken, maar óók die van de markt.”
Onderzoeken wat schaal mogelijk maakt
Om werk betekenisvol te laten zijn, is continuïteit nodig. “Er is niks erger dan iemand motiveren en hem vervolgens weer laten stilvallen.” Daarom verkent Jemuel samen met In-made/Ex-Made van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) en Hai hoe de initiatieven verbonden kunnen worden aan afname, opleiding en mogelijke doorstroom. Hij pitchte zijn initiatieven succesvol tijdens de Pitch of Impact van Hai Impact House.
In de jeugdinrichting waar Young Beans actief is, stroomt binnenkort de eerste deelnemer uit naar een betaalde baan. “Dat zijn de momenten waar je het voor doet,” zegt Jemuel. “Hoe en of de samenwerking met Hai zich verder ontwikkelt, wordt stap voor stap onderzocht. Je moet niets beloven wat je niet waar kunt maken,” zegt Jemuel. “Het gaat er uiteindelijk om dat iemand weer mee kan doen. Als dat lukt, is de impact groter dan welk product dan ook.”
Bekijk de video en hoor meer over YNG Beans!
